St. Jetmund kyrkje i Vanylven

St. Jetmundkyrkja i Åheim er ei av dei eldste steinkyrkjene i Noreg, bygd rundt 1150 og rik på historie, segner og vakre detaljar.

Eit unikt stykke mellomalderhistorie

St. Jetmundkyrkja er den eldste og mest særmerkte kyrkja i Vanylven. Ho vart bygd kring 1150, i romansk stil med marmor i vestfront, bogar, rammer og den vakre korportalen – resten mura opp av gråstein. Kyrkja har namn etter den engelske kongen Edmund, som vart drepen av vikingar på 900-talet og seinare kåra til helgen. Ifølgje segn var det kong Edmund som såg Åheim frå Maurstadeidet og fekk ideen til kyrkja.

I 1863 vart kyrkja riven då ei ny kyrkje stod ferdig på Slagnes, men i 1930-åra starta gjenreisinga av ruinane. Den 11. august 1957 vart St. Jetmund vigsla på ny, stein for stein – med nisjar på kvar side av korportalen der helgenskulpturar har hatt sin plass.

Kulturarv og detaljar som varer

Inne i kyrkja finn du framleis preikestolen frå 1630, utskoren og måla – funnen att og restaurert etter å ha lege gøymd på loftet i Slagnes. Den forgylde alterskulpturen frå mellomalderen kom òg tilbake til St. Jetmund etter å ha vore brukt i den nye kyrkja.

I dag er St. Jetmund eit levande kulturminne, med nytt klokketårn frå 2019 og eit nytt orgel på veg inn. Her held bygda gudstenester og arrangement – og vidarefører arven frå ei av dei eldste steinkyrkjene i landet, på same staden der folk samla seg for snart 900 år sidan.